و نيز مىفرمايد : « اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ إِنَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ » « 1 » . پس اينكه فرمود : * ( « كُلُوا وَتَمَتَّعُوا قَلِيلًا » ) * : بخوريد ، و در اندك زمانى تمتع ببريد ، و يا تمتعى اندك ببريد ، در حقيقت مىخواهد ايشان را مايوس كند از اينكه با خوردن و تمتع بردن بتوانند عذاب را از خود دفع كنند ، وقتى نمىتوانند جلو عذاب را بگيرند ، هر چه دلشان مىخواهد از متاع قليل دنيا بخورند . و اگر در اين زمينه خصوص خوردن و تمتع را يادآور شد ، براى اين بود كه منكرين معاد براى سعادت معنايى جز سعادت دنيا قائل نيستند ، و براى سعادت دنيا هم معنايى جز خوردن و شهوترانى كردن نمىفهمند ، عينا مانند يك حيوان بىزبان ، كه قرآن كريم ايشان را به آن تشبيه نموده مىفرمايد : « وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَما تَأْكُلُ الأَنْعامُ وَالنَّارُ مَثْوىً لَهُمْ » « 2 » . و جمله * ( « إِنَّكُمْ مُجْرِمُونَ » ) * ، علت مطالب ما قبل را بيان مىكند ، كه در آن امر مىكرد به اينكه بخوريد و تمتع ببريد كه از آن سودى نخواهيد برد ، براى اينكه شما با تكذيب يوم الفصل ، و تكذيب كيفر تكذيبگران ، مجرم شديد ، و جزاى مجرم خواه ناخواه آتش است . * ( « وَإِذا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لا يَرْكَعُونَ » ) * مراد از « ركوع » - به طورى كه ديگران هم گفته‌اند « 3 » - نماز خواندن است ، و شايد به اعتبار آن باشد كه نماز مشتمل بر ركوع است . بعضى « 4 » هم گفته‌اند : مراد از ركوعى كه در اين آيه به آن امر فرموده ، مطلق خشوع و خضوع و تواضع براى خداى تعالى است ، به اينكه دعوتش را بپذيرند ، و كلامش را قبول نموده ، دينش را پيروى نمايند ، و خلاصه بندگيش كنند . بعضى « 5 » ديگر گفته‌اند : مراد از اين ركوع همان سجده اى است كه در قيامت مامور بدان مىشوند ، ولى نمىتوانند انجام دهند ، كه قرآن در باره اش فرموده : « وَيُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلا يَسْتَطِيعُونَ » « 6 » ، ليكن اين دو وجه خالى از بعد نيست .

--> ( 1 ) هر چه مىخواهيد بكنيد ، كه او بدانچه مىكنيد بينا است . سوره حمسجده ، آيه 40 . ( 2 ) و كسانى كه كافر شدند تمتع مىبرند ، و مىخورند آن چنان كه چارپايان مىخورند ، و آتش منزلگاه ايشان است . سوره محمد ، آيه 12 . ( 3 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 419 . ( 4 و 5 ) روح المعانى ، ج 29 ، ص 178 . ( 6 ) و دعوت به سجود مىشوند اما قادر بر آن نيستند . سوره قلم ، آيه 42 .